Ook in het seizoen 2026/’27 publiceert de KNVB bij de O8, O9 en O10 geen uitslagen en ranglijsten. Dat roept bij ouders, trainers en verenigingen nog altijd vragen op. Verdwijnt daarmee niet het wedstrijdelement? Leren kinderen dan nog wel omgaan met winnen en verliezen? En worden zij niet te veel beschermd?
Het korte antwoord: de wedstrijd blijft een wedstrijd. Er wordt gescoord, gewonnen en verloren. Alleen de ranglijst wordt op deze leeftijd niet leidend gemaakt.
Winnen en verliezen blijft
Kinderen weten na het laatste fluitsignaal heel goed of zij hebben gewonnen of verloren. Ze ervaren de blijdschap van een overwinning en de teleurstelling van een nederlaag. Daar verandert het niet publiceren van uitslagen en ranglijsten niets aan.
De uitslag wordt bovendien gewoon ingevoerd in het digitale wedstrijdformulier. De KNVB gebruikt deze resultaten om teams zo veel mogelijk op een passend niveau in te delen. De O8 tot en met O12 spelen in vier korte fasen, waarbij na iedere fase een herindeling kan plaatsvinden. Zo neemt de kans op gelijkwaardige en plezierige wedstrijden toe. Er is dus wel een wedstrijduitslag, maar geen openbare vergelijking over een langere periode. Dat onderscheid is belangrijk.
Wat kinderen belangrijk vinden
De keuze voor het niet publiceren van ranglijsten is gebaseerd op uitgebreid KNVB-onderzoek. Daarin zijn wetenschappelijke literatuur, praktijkonderzoek, gesprekken met kinderen en ervaringen uit binnen- en buitenland samengebracht. Dit onderzoek zegt niet dat jonge voetballers niet willen winnen. Ook voor spelers in de O8, O9 en O10 kan het winnen van de wedstrijd belangrijk zijn. Tegelijkertijd blijkt dat hun voetbalplezier uit veel méér bestaat. Kinderen noemen onder meer hun best doen, samen voetballen, plezier maken, vrienden ontmoeten en nieuwe vaardigheden leren als belangrijke redenen om te voetballen.
In een grootschalig onderzoek van de Engelse voetbalbond onder ongeveer 2.500 kinderen van acht tot twaalf jaar, dat is meegenomen in het KNVB-onderzoek, kwam het winnen van wedstrijden pas na verschillende van deze andere motieven. Kinderen beleven vooral de wedstrijd die zij op dat moment spelen. Een ranglijst die wedstrijden over meerdere weken met elkaar verbindt, heeft voor hen doorgaans minder betekenis dan voor volwassenen. Ook het vermogen om vooruit te kijken, te plannen en prestaties over een langere periode te vergelijken, ontwikkelt zich geleidelijk. Dat gebeurt niet bij ieder kind op precies dezelfde leeftijd. Juist daarom past terughoudendheid met langdurige klassementen bij deze ontwikkelfase.
De ranglijst beïnvloedt vooral de omgeving
Een ranglijst is op zichzelf niet goed of slecht. Het gaat vooral om wat trainers, teambegeleiders en ouders ermee doen. Wanneer kampioen worden of het winnen van een concurrent centraal komt te staan, kan de aandacht verschuiven van plezier naar resultaat. Dan ontstaat het risico dat de op dat moment ‘beste’ spelers meer speeltijd krijgen, kinderen op vaste posities worden gezet en fouten of risicovolle acties zo veel mogelijk worden vermeden.
Dat past niet bij wat jonge voetballers nodig hebben. Op deze leeftijd moeten kinderen veel kunnen spelen, verschillende posities kunnen verkennen, acties durven maken en fouten mogen maken. Gelijke speeltijd en veelzijdige ervaringen vergroten hun kansen om zich te ontwikkelen. Geen zichtbare ranglijst helpt de omgeving om juist dát centraal te blijven stellen.
Vanaf O11 wel zichtbaar
Vanaf de O11 publiceert de KNVB de uitslagen en ranglijsten weer. De belangstelling voor onderlinge vergelijking groeit geleidelijk en kinderen kunnen prestaties over een langere periode steeds beter overzien. Dit betekent niet dat ieder kind vanaf O11 plotseling hetzelfde denkt of zich op dezelfde manier ontwikkelt. Er bestaat geen harde biologische grens. Het is een praktische keuze waarmee competitie en presteren stap voor stap een grotere plaats krijgen, naast plezier, speeltijd en ontwikkeling, en niet in plaats daarvan.
Ook buiten Nederland richten voetbalbonden jeugdcompetities bewust anders in dan competities voor volwassenen. In verschillende landen worden bij de jongste leeftijdscategorieën uitslagen en ranglijsten niet, beperkt of pas later gepubliceerd. De precieze leeftijdsgrenzen verschillen, maar het uitgangspunt is vergelijkbaar: de competitie moet in deze ontwikkelfase vooral bijdragen aan veel spelen, plezier en ontwikkeling.
Volwassenen maken het verschil
Geen zichtbare ranglijsten betekent dus niet dat we kinderen ‘pamperen’. Zij leren iedere wedstrijd omgaan met winnen, verliezen, spanning en teleurstelling. De maatregel voorkomt vooral dat volwassenen een eindstand belangrijker maken dan de voetbalervaring van het kind.
Een positief voetbalklimaat vraagt daarom om gezamenlijke inzet van verenigingen, trainers, teambegeleiders en ouders. De KNVB blijft wetenschappelijke inzichten, ontwikkelingen in het jeugdvoetbal en ervaringen uit de praktijk volgen. Ook blijven we luisteren naar spelers, verenigingen en andere betrokkenen. Wanneer nieuwe inzichten aanleiding geven om het voetbalaanbod verder te verbeteren, zullen we die kansen benutten. Het doel is immers niet om een regel in stand te houden. Het doel is een voetbalomgeving te creëren die past bij de kinderen die erin spelen. Want het voetbal van morgen, begint bij de omgeving die we kinderen vandaag bieden.
