In het amateurvoetbal vertellen we elkaar graag dat het allemaal anders is dan in het betaalde voetbal. Kleiner. Persoonlijker. Respectvoller. Trainers kennen elkaar, clubs komen elkaar ieder seizoen weer tegen en na afloop drinken we samen een biertje in de kantine. Tenminste, dat beeld houden we graag in stand.
Want zodra ergens een talentvolle middenvelder, een scorende spits of een ervaren verdediger rondloopt, verandert het amateurvoetbal soms ineens in een wereld van stille appjes, informele gesprekken en contacten die vooral buiten het zicht van de huidige club gehouden moeten worden. Eerst polst een speler “toevallig” eens bij een bekende. Daarna neemt iemand van de technische commissie het over. Soms legt zelfs een trainer rechtstreeks contact. En juist dát moment blijft opvallend vaak verborgen voor de club waar die speler nog gewoon actief is.
Dat is ergens vreemd. Zeker omdat trainers elkaar in deze regio meestal gewoon kennen. Hoe moeilijk is het dan eigenlijk om even te bellen? Niet om toestemming te vragen alsof een speler bezit is, maar gewoon uit respect. Even melden dat je interesse hebt. Open kaart spelen. Toch gebeurt dat opvallend weinig. En dus ontstaat steeds vaker het gevoel dat het amateurvoetbal achter de schermen een stuk schimmiger is dan men graag toegeeft.
Maar misschien speelt er inmiddels een nog groter probleem. Een probleem dat juist in de laatste dagen van de overschrijvingsperiode steeds zichtbaarder wordt.
Want wat is het woord van een speler tegenwoordig eigenlijk nog waard?
Het is een vraag die steeds vaker klinkt binnen technische commissies en trainers. Niet omdat spelers geen keuzes mogen maken. Integendeel. Iedere voetballer heeft het recht om te gaan en staan waar hij wil. Maar steeds vaker blijken duidelijke toezeggingen uiteindelijk weinig meer dan momentopnames.
Spelers geven aan dat ze blijven en vertrekken vervolgens alsnog. Ze spreken uit dat ze voor een nieuwe club kiezen, waarna ze op het laatste moment toch besluiten bij hun huidige vereniging te blijven. Of er verschijnt ineens nog een derde club op het toneel, waardoor eerdere afspraken zonder veel uitleg van tafel verdwijnen.
Niet omdat een club een speler zou bezitten. Niet omdat iemand geen recht heeft om van gedachten te veranderen. Maar wel omdat vertrouwen altijd de basis is geweest van het amateurvoetbal. Jarenlang waren veel afspraken niet meer dan een gesprek in de kantine, een handdruk langs het veld of een mondelinge toezegging. Dat was voldoende. Als iemand zijn woord gaf, ging je ervan uit dat die afspraak stond.
Dat lijkt steeds minder vanzelfsprekend.
Steeds vaker hoor je trainers zeggen dat ze pas geloven dat een speler komt wanneer de overschrijving daadwerkelijk verwerkt is. Technische commissies houden bewust meerdere opties open omdat ze weten dat een toezegging nog geen zekerheid biedt. Zelfs wanneer een speler meerdere keren bevestigt dat zijn keuze gemaakt is, blijft er twijfel bestaan.
Misschien is dat wel de grootste verandering van de afgelopen jaren. Niet dat spelers worden benaderd door andere clubs. Dat gebeurde vroeger ook al. Niet dat verenigingen proberen zich te versterken. Dat hoort nu eenmaal bij voetbal. De echte verandering is dat vertrouwen steeds vaker plaatsmaakt voor onzekerheid.
Dat geldt overigens niet alleen voor spelers. Ook clubs en trainers zullen zichzelf in de spiegel moeten aankijken als het gaat om transparantie en openheid. Maar juist omdat het amateurvoetbal zo sterk leunt op persoonlijke relaties, valt het op dat een gegeven woord steeds minder als een gegeven wordt beschouwd.
Hoe dan ook: het wringt. Want we praten in het amateurvoetbal graag over normen en waarden, loyaliteit en respect, maar juist op dit vlak blijken die principes ineens behoorlijk flexibel. Transparantie verdwijnt zodra sportief gewin lonkt. En ondertussen weet eigenlijk iedereen dat het gebeurt, alleen lijkt niemand het hardop te willen zeggen zolang het in zijn eigen voordeel werkt.
Het vreemde is misschien nog wel dat het allemaal helemaal niet zo ingewikkeld hoeft te zijn. Eén telefoontje. Eén eerlijk gesprek. En misschien vooral één afspraak die ook daadwerkelijk een afspraak blijft.
Want spelers benaderen hoort bij voetbal, dat zal nooit veranderen. Transfers zullen er altijd zijn. Maar als een mondelinge toezegging geen enkele waarde meer heeft, verliezen we iets dat veel belangrijker is dan welke versterking dan ook: vertrouwen.
