In Brabant is het aantal zware drinkers onder jongvolwassenen relatief hoog. Bijna een kwart van de 16- tot 25-jarigen in de provincie valt in deze categorie, zo valt te lezen in het Brabants Dagblad. Toch blijft alcohol op veel plekken, waaronder sportkantines, verkrijgbaar.
Onderzoek van het Mulier Instituut uit 2024 laat zien dat negen op de tien teamsportverenigingen financieel afhankelijk zijn van inkomsten uit de verkoop van alcohol. De kantine-inkomsten worden gebruikt voor onder meer scheidsrechters, onderhoud van de velden en jeugdtrainers.
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport onderzocht eind 2024 de naleving van leeftijdscontroles bij sportverenigingen. In ruim driekwart van de gevallen konden minderjarigen zonder problemen alcohol bestellen tijdens mystery-guesttesten. In sommige clubs zijn echter strenge controles en speciale training voor barvrijwilligers ingevoerd, en wordt leeftijd gecontroleerd.
Enkele Brabantse clubs, zoals hockeyclub HC Tilburg en voetbalclub OJC Rosmalen, hanteren een strenger alcoholbeleid. Zo wordt bij sommige clubs pas na 16.00 uur alcohol geschonken en zijn er regels voor verantwoord schenken.
In kleinere dorpen vervult de sportkantine vaak ook een sociale functie, waar leden samenkomen na wedstrijden en trainingen.
In Brabant ligt het aantal zware drinkers onder jongvolwassenen relatief hoog. Bijna een kwart van de 16- tot 25-jarigen in de provincie behoort tot deze risicogroep, zo blijkt uit cijfers die onlangs zijn gepubliceerd in het Brabants Dagblad. Die constatering zet de discussie over alcoholgebruik opnieuw op scherp, zeker op plekken waar jongeren en volwassenen samenkomen, zoals sportverenigingen.
Op veel sportparken is alcohol nog altijd vanzelfsprekend onderdeel van het weekend. Na de wedstrijd hoort een biertje erbij, net als het napraten aan de bar. Maar juist die cultuur staat steeds vaker onder druk. De combinatie van sport, jeugd en alcohol roept vragen op over verantwoordelijkheid, voorbeeldgedrag en handhaving.
Uit onderzoek van het Mulier Instituut uit 2024 blijkt dat negen op de tien teamsportverenigingen financieel afhankelijk zijn van inkomsten uit alcoholverkoop. De opbrengsten uit de kantine zijn voor veel clubs geen bijzaak, maar een essentieel onderdeel van de begroting. Met dat geld worden onder meer scheidsrechters betaald, velden onderhouden en jeugdtrainers vergoed. Voor veel verenigingen is het simpelweg onmogelijk om zonder deze inkomsten het hoofd boven water te houden.
Tegelijkertijd laat onderzoek van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zien dat de naleving van de alcoholregels tekortschiet. Eind 2024 werden bij sportverenigingen zogeheten mystery-guesttesten uitgevoerd. In ruim driekwart van de gevallen konden minderjarigen zonder problemen alcohol bestellen, ondanks de wettelijke verplichting tot leeftijdscontrole. De cijfers maken duidelijk dat regels op papier lang niet altijd worden toegepast in de praktijk.
Daar staat tegenover dat sommige clubs inmiddels stappen hebben gezet richting een strenger alcoholbeleid. Bij diverse verenigingen zijn barvrijwilligers speciaal getraind in verantwoord schenken en wordt structureel gecontroleerd op leeftijd. Ook zijn er clubs die werken met polsbandjes of vaste controlemomenten om misbruik te voorkomen.
In Brabant nemen onder meer hockeyclub HC Tilburg en voetbalvereniging OJC Rosmalen hierin het voortouw. Zij hanteren duidelijke richtlijnen, zoals het schenken van alcohol pas na 16.00 uur en heldere afspraken over verantwoord alcoholgebruik binnen de club. Daarmee proberen zij de balans te vinden tussen gezelligheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Die balans is echter niet eenvoudig, zeker niet in kleinere dorpen. Daar vervult de sportkantine vaak een bredere sociale functie. Het is een ontmoetingsplek waar leden samenkomen na trainingen en wedstrijden, waar vrijwilligers hun inzet bespreken en waar het verenigingsleven zichtbaar wordt. Het volledig schrappen van alcohol ligt daar gevoelig en wordt door velen gezien als aantasting van de clubcultuur.
De discussie raakt daarmee aan een groter dilemma binnen het amateurvoetbal en de breedtesport: hoe combineer je gezondheid en preventie met financiële haalbaarheid en sociale samenhang? Met het hoge aantal jonge zware drinkers in Brabant groeit de druk om stappen te zetten, maar zolang verenigingen financieel leunen op de baromzet, blijft echte verandering ingewikkeld.
De komende jaren zal moeten blijken of strengere handhaving, betere voorlichting en alternatieve inkomstenbronnen sportclubs kunnen helpen om die spagaat te overbruggen, zonder dat het verenigingsleven eronder lijdt.
